یک شهردار چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
بديهى است كه پاسخ منفى است. پس بايد چه تخصصى داشته باشد؟ آيا تخصصى پيدا مى شود
كه همة آنهايى را كه ذكر شد در خود داشته باشد؟ اگر نمی توان چنين تخصصى را پيدا كرد،
پس بايد دنبال چه چيزى بود؟ اگر شهرساز نمیتوان بود، ليكن میتوان مديريت شهرسازانه داشت؛ و اگر معمار نمیتوان بود،میتوان مديريت معمارانه داشت. پس بايد دنبال كسى گشت كه اگر اين تخصص ها را ندارد،مديريت استفاده از آنها را داشته باشد.
دوم اينكه شهردار كسى نيست كه صرفاً مديريت يك سازمان را برعهده داشته باشد و اگر از
عهدة اين امر برآيد، فرد مناسبى براى تصدى سازمان شهردارى است. بلكه شهردار كسى است كه خود منتخب افراد منتخب مردم يك شهر است و مشروعيت اداره امور شهر را به واسطه رأيى كه مردم به اعضاى منتخب خود در شهر مى دهند، به دست مى آورد. بنابراين بايد بتواند شهررا با مديريت شورايى اداره كند. براى اين امر، وى بايد به اين نوع مديريت باور داشته باشد و نه تنها شهر را متناسب با ديدگاه و خواسته هاى نمايندگان مردم در شورا اداره كند، بلكه با همراهى و همفكرى شورا، امكان حضور مؤثر مردم را در ادارة امور شهر فراهم سازد، به گونه ا ى كه شهر در اختيار مردم قرار گيرد و پروژه هاى عمرانى و فعاليت هاى خدماتى در پاسخ به نيازهاى واقعى مردم شهر تعريف و اجرا شوند.
شهردار بايد كسى باشد كه هدف مديريت شهرى را توسعه بداند، نه عمران و نه ارائه خدمات
بيشتر. توسعه با مشاركت مردم امكانپذير خواهد بود و توسعه با آگاهى و دانايى مردم نسبت به حقوق شان و تكاليف شان در قبال ادارة امور شهر محقق مى شود.
شهردار منتخب شورا میبايست به مديريت شهروند محور باور داشته باشد و سازمان ادارة
شهردارى را با اين باور ساماندهى كند. بنابراين بايد بتواند به سهولت با مردم ارتباط برقرار كند و نه به گونه ا ى عوام فريبانه. میبايست با سازماندهى مناسب، امكان آگاهى از نظريات و ديدگاه هاى واقعى مردم فراهم گردد و شهر در چارچوب خواسته هاى مردم مديريت شود.
موسسه راهبردهای شهری در ایالات متحده اخیرأ تحقیقی را به انجام رساند که طی آن مشخصات مدیران موفق در زمینه مدیریت شهری مورد مطالعه قرار گرفت. در این تحقیق سوابق و عملکرد چندین نفر از شهرداران حاضر و سابق شهرهای مختلف دنیا مورد بررسی قرار گرفت و با بسیاری از آنها به طور حضوری یا تلفنی مصاحبه شد.
نتایج این تحقیق را می توان در 6 نقطه خلاصه کرد :
-
استفاده از ایده دیگران
بیشتر شهرداران موفق، افرادی هستند که در هر گفتگوی دوستانه طرح ها و نظرات دیگران را می شنوند و آنها را به خاطر می سپارند . بر خلاف تصور عمومی ، خیلی از طرح های موفق از همین گفت و گو ها و جمع های دوستانه و بعضأ با حضور اندیشمندان یا کارشناسان گرفته می شوند و به ندرت چنین طرح هایی در جلسات رسمی طرح های اولیه مطرح می شوند و بعدأ روی آنها کار کارشناسی می شود.
-
ساختن بر اساس توان موجود
معمولأ طرح هایی موفق می شوند که مردم آنها را قبول دارند و همین قبول داشتن نشانه آماده بودن جامعه برای چنین طرحی است. ممکن است این آمادگی زیاد به چشم نیاید اما به محض اینکه روی آن دست گذاشته شد به صورت آشکار خود را نشان می دهد.
-
اعلام به موقع
وقتی برنامه ای هنوز در مرحله طرح و نظر است نباید آنرا به عموم اعلام کرد. پس از بررسی یک طرح، باید مدتی را نیز صرف برنامه ریزی برای اجرای آن کرد. در این برنامه ریزی می توان حداقل 4 تا 5 مانع بزرگ را شناسایی کرد که ممکن است مانع موفقیت طرح شوند. در غیر اینصورت طرح مورد نظر ممکن است تبدیل به یک فوتبال سیاسی شود. درطول مدتی که صرف این برنامه ریزی و کار بیشتر روی طرحی می شود و تا قبل از اعلام عمومی آن می توان با مدیران دیگر نیز مشورت کرد و نظرات و انتقادات آنها را شنید.
-
حل مشکلات مالی
یکی از موانعی که تمام طرح ها در سراسر دنیا با آن روبرو هستند، کمبود بودجه است . قبل از اعلام عمومی یک طرح باید منبع یا منابع مالی تأمین بودجه برای طرح مورد نظر مشخص شوند.
-
ارتباط طرح با مردم
یکی دیگر از مشکلات احتمالی یک طرح این است که آنها تنها یک و نظرند و هر طرحی باید در مقیاس های انسانی بررسی و آزمایش شود تا مشخص گردد آیا افراد جامعه از آن طرح استقبال خواهند کرد و مورد استفاده آنها هست؟
-
تمرکز روی طرح :
از بیشتر شهرداران موفق دنیا تنها به خاطر چند موردمحدود یاد می شود، چه بهتر که این چند مورد ، مربوط به موفقیت ها باشند تا شکست ها. پس بهتر است ضمن پیشبرد امور شهری که طی آن ممکن است چندین طرح نیز به انجام برسند، روی چند طرح محدود و ماندنی تمرکز کرد و از این مسیر منحرف نشد.
همچنین شهرداران موفق را می توان از لحاظ مشخصات فردی و حرفه ای به چند دسته تقسیم کرد. بعضی از آنها بیشتر به روند کار و خدماتی که در روند اجرای طرح ها ارائه می شوند، اهمیت می دهند و برخی دیگر بیشتر به نتیجه کار و پیامد های اجتماعی ، سیاسی و مدیریتی طرح هایشان اهمیت می دهند که هر کدام از این مشخصات می تواند باعث موفقیت یک شهردار شود.